SBTi (Bilimsel Tabanlı Hedefler) Nedir?

SBTi (Science Based Targets initiative) Nedir? Bilimsel Tabanlı Hedefler Rehberi

Şirketlerin “2030'a kadar karbon emisyonlarımızı azaltacağız” veya “2050 yılında net sıfır olacağız” şeklinde hedef açıklaması artık tek başına yeterli görülmüyor. Asıl soru, belirlenen hedefin iklim bilimiyle uyumlu olup olmadığı ve şirketin ne kadar, hangi hızda ve hangi emisyon kaynaklarında azaltım yapması gerektiğinin bilimsel bir temele dayanıp dayanmadığıdır.

SBTi (Science Based Targets initiative) tam olarak bu noktada devreye girer.

SBTi, şirketlerin sera gazı emisyon azaltım hedeflerini küresel sıcaklık artışını sınırlandırmaya yönelik bilimsel senaryolarla uyumlu şekilde oluşturabilmeleri için standartlar, kriterler, yöntemler ve sektörel rehberler geliştirir.

Başka bir ifadeyle SBTi, şirketlere yalnızca;

“Emisyonlarınızı azaltın.”

demez.

Bunun yerine;

“Mevcut emisyon seviyeniz, faaliyet alanınız ve iklim biliminin ortaya koyduğu karbon bütçesi dikkate alındığında emisyonlarınızı hangi ölçekte ve hangi zaman aralığında azaltmanız gerekir?”

sorusuna metodolojik bir çerçeve sunar.

SBTi'nin resmi açıklamasına göre bilimsel tabanlı hedefler, şirketlerin sera gazı emisyonlarını küresel sıcaklık artışını 1,5°C ile sınırlandırma hedefiyle uyumlu bir hızda azaltmaları için açık bir yol ortaya koymaktadır.

SBTi Açılımı Nedir?

SBTi'nin açılımı “Science Based Targets initiative”dir.

Türkçede yaygın olarak Bilimsel Tabanlı Hedefler Girişimi veya Bilime Dayalı Hedefler Girişimi şeklinde kullanılmaktadır.

Buradaki “science based”, yani “bilimsel tabanlı” ifadesi oldukça önemlidir.

Çünkü SBTi yaklaşımında şirketlerin emisyon azaltım hedeflerini yalnızca kendi isteklerine, geçmiş performanslarına veya ekonomik olarak kolay ulaşabilecekleri seviyelere göre belirlemeleri amaçlanmaz.

Hedeflerin, iklim biliminin küresel sıcaklık artışını sınırlandırmak için gerekli gördüğü emisyon azaltım patikalarıyla uyumlu olması beklenir.

Bu yaklaşım, geleneksel kurumsal hedef belirleme anlayışından önemli ölçüde farklıdır.

Örneğin bir şirketin;

“2030'a kadar emisyonlarımızı %10 azaltacağız.”

demesi bir çevresel hedef olabilir.

Ancak bu hedefin bilimsel tabanlı sayılabilmesi için azaltım oranının, kapsamının, başlangıç yılının ve hedef yılının SBTi'nin geçerli kriter ve metodolojileriyle uyumlu olması gerekir.

SBTi Nedir?

Science Based Targets initiative (SBTi), şirketlerin ve finans kuruluşlarının iklim bilimiyle uyumlu sera gazı azaltım hedefleri geliştirmesine yardımcı olmak amacıyla standartlar ve metodolojiler oluşturan uluslararası bir kuruluştur.

SBTi'nin temel amacı, kurumsal iklim hedeflerini soyut taahhütlerden çıkararak ölçülebilir emisyon azaltım yollarına dönüştürmektir.

SBTi;

• bilimsel tabanlı hedef oluşturma kriterlerini belirler,
• farklı sektörler için hedef belirleme metodolojileri geliştirir,
• near-term ve net-zero hedefleri için standartlar yayımlar,
• Scope 1, Scope 2 ve Scope 3 emisyonlarının hedeflere nasıl dahil edileceğini belirler,
• şirketlerin hedeflerini değerlendirmek için doğrulama kriterleri oluşturur,
• şirketlerin hedeflerini düzenli olarak gözden geçirmesini ister.

Hedef doğrulama faaliyetleri ise SBTi'nin tamamına sahip olduğu SBTi Services tarafından yürütülmektedir. SBTi'nin resmi verilerine göre 2026 itibarıyla 12.000'in üzerinde şirketin doğrulanmış bilimsel tabanlı hedefi bulunmaktadır.

Bilimsel Tabanlı Hedef Nedir?

Bilimsel tabanlı hedef (Science-Based Target – SBT), bir şirketin sera gazı emisyonlarını iklim biliminin gerekli gördüğü hız ve ölçekte azaltmasını sağlayacak şekilde oluşturulan hedefe verilen isimdir.

Buradaki temel nokta hedefin yalnızca bir yüzde azaltımından ibaret olmamasıdır.

Bilimsel tabanlı bir hedef hazırlanırken;

• şirketin mevcut sera gazı envanteri,
• Scope 1 emisyonları,
• Scope 2 emisyonları,
• Scope 3 emisyonları,
• baz yıl emisyonları,
• şirketin faaliyet gösterdiği sektör,
• hedef dönemi,
• kullanılacak azaltım yöntemi,
• ilgili sektörel dekarbonizasyon patikaları

birlikte değerlendirilir.

Dolayısıyla SBTi hedefinin oluşturulabilmesi için şirketin öncelikle sağlam ve izlenebilir bir sera gazı envanterine sahip olması gerekir.

Karbon ayak izi doğru hesaplanmamış bir şirketin bilimsel tabanlı hedef oluşturması da sağlıklı olmayacaktır.

SBTi Neden Önemlidir?

Günümüzde birçok şirket karbon nötr, iklim nötr veya net sıfır gibi hedefler açıklamaktadır. Ancak şirketlerin kendi kriterlerine göre belirlediği hedeflerin birbirleriyle karşılaştırılması oldukça zordur.

Bir şirket 2030 yılında %15 azaltım hedeflerken başka bir şirket %50 azaltım hedefleyebilir. Her iki şirket de hedefini “iddialı” olarak tanımlayabilir.

SBTi'nin sağladığı temel değer burada ortaya çıkar.

Hedefin iddialı olup olmadığı şirketin kendi değerlendirmesine bırakılmaz; hedef, belirlenmiş bilimsel kriterler ve metodolojiler üzerinden değerlendirilir.

Bu yapı şirketler açısından;

• iklim stratejisinin daha ölçülebilir hale gelmesine,
• uzun vadeli dekarbonizasyon planlarının oluşturulmasına,
• yatırım ihtiyaçlarının önceden belirlenmesine,
• enerji dönüşümünün planlanmasına,
• tedarik zinciri emisyonlarının görünür hale gelmesine,
• yatırımcı ve müşterilere daha güvenilir iklim hedefleri sunulmasına

yardımcı olabilir.

SBTi'nin 2026–2030 stratejisi de yaklaşımın yalnızca hedef belirlemekten, hedeflerin gerçek dünyada uygulanmasına doğru genişlediğini göstermektedir.

SBTi Hedef Türleri Nelerdir?

SBTi kapsamında iki temel hedef yaklaşımını anlamak önemlidir:

Near-term science-based targets ve net-zero targets.

Bunlar birbirinin alternatifi değildir. Uzun vadeli net sıfır yolculuğunun farklı zaman dilimlerini ifade eder.

Near-Term SBTi Hedefi Nedir?

Near-term target, şirketin kısa ve orta vadede gerçekleştirmesi gereken emisyon azaltımını tanımlar.

Mevcut SBTi yaklaşımında near-term hedefler genellikle önümüzdeki 5–10 yıllık dönemde gerçekleştirilmesi gereken emisyon azaltımlarını kapsar. Near-term hedef oluşturulması SBTi doğrulamasına başvuran şirketler açısından temel bileşenlerden biridir.

Buradaki amaç şirketin 2050 gibi uzak bir tarih açıklayıp bugünkü emisyonlarını azaltmayı ertelememesidir.

Örneğin yalnızca;

“2050 yılında net sıfır olacağız.”

demek yerine şirketin önümüzdeki yıllarda hangi emisyon azaltımını gerçekleştireceğinin de ortaya konması gerekir.

SBTi Net-Zero Hedefi Nedir?

SBTi net-zero hedefi, şirketin değer zincirindeki emisyonlarını uzun vadede bilimsel patikalarla uyumlu şekilde çok büyük ölçüde azaltmasını ve net sıfır hedef tarihinde kalan sınırlı artık emisyonları uygun karbon giderimleriyle nötralize etmesini öngörür.

SBTi'nin mevcut net-zero yaklaşımında şirketlerin değer zinciri genelinde en az yaklaşık %90 oranında emisyon azaltımı sağlaması ve net sıfır hedefine en geç 2050'de ulaşması beklenmektedir. Kalan artık emisyonların ise kalıcı karbon giderimleriyle nötralize edilmesi gerekir.

Dolayısıyla SBTi yaklaşımında net-zero;

“Emisyon üretmeye devam edip karbon kredisi satın almak”

anlamına gelmez.

Temel öncelik gerçek emisyon azaltımıdır.

Scope 1, Scope 2 ve Scope 3 Nedir?

SBTi, karbon ayak izi ve sera gazı raporlamasıyla ilgili içeriklerde sıkça karşılaşılan Scope 1, Scope 2 ve Scope 3, bir şirketin sera gazı emisyonlarını kaynağına göre sınıflandırmak için kullanılan temel kategorilerdir.

Bu sınıflandırma, şirketin yalnızca kendi tesisinde oluşan emisyonları değil, satın aldığı enerjiden ve değer zincirinden kaynaklanan dolaylı emisyonları da ayrı ayrı değerlendirmeyi sağlar.

Scope 1: Doğrudan Emisyonlar

Scope 1, şirketin sahip olduğu veya doğrudan kontrol ettiği kaynaklardan oluşan sera gazı emisyonlarını kapsar.

Örneğin;

• fabrikada kullanılan doğalgaz,
• şirket araçlarının yakıt tüketimi,
• jeneratörlerde kullanılan yakıt,
• üretim proseslerinden kaynaklanan doğrudan emisyonlar,
• klima ve soğutma sistemlerindeki soğutucu gaz kaçakları

Scope 1 kapsamında değerlendirilebilir.

Kısaca: Şirketin doğrudan oluşturduğu emisyonlardır.

Scope 2: Satın Alınan Enerjiden Kaynaklanan Emisyonlar

Scope 2, şirketin satın aldığı elektrik, ısı, buhar veya soğutma enerjisinin üretiminden kaynaklanan dolaylı emisyonları ifade eder.

Örneğin bir üretim tesisi elektriği kendi sahasında üretmiyor olabilir. Ancak kullandığı elektrik başka bir yerde fosil yakıt kullanılarak üretildiğinde ortaya çıkan sera gazı emisyonları şirketin Scope 2 hesabına dahil edilir.

Kısaca: Şirketin satın aldığı enerjinin üretiminden kaynaklanan emisyonlardır.

Scope 3: Değer Zincirindeki Diğer Dolaylı Emisyonlar

Scope 3, şirketin doğrudan sahip olmadığı veya kontrol etmediği ancak faaliyetleriyle ilişkili olan diğer dolaylı sera gazı emisyonlarını kapsar.

Bunlar şirketin hem tedarik zincirinde hem de ürünlerinin müşterilere ulaştığı ve kullanıldığı sonraki aşamalarda ortaya çıkabilir.

Örneğin;

• satın alınan hammaddelerin üretimi,
• tedarikçi faaliyetleri,
• lojistik ve taşımacılık,
• iş seyahatleri,
• çalışanların işe geliş-gidişleri,
• üretimden kaynaklanan atıklar,
• satılan ürünlerin kullanımı,
• ürünlerin kullanım ömrü sonundaki işlemler

Scope 3 kapsamında değerlendirilebilir.

Kısaca: Şirketin değer zinciri boyunca oluşan diğer dolaylı emisyonlardır.

Scope 1, 2 ve 3 Arasındaki Fark Nedir?

En basit haliyle;

Scope 1: Şirket doğrudan emisyon oluşturur.
Scope 2: Şirketin satın aldığı enerji nedeniyle emisyon oluşur.
Scope 3: Şirketin tedarik ve değer zincirindeki faaliyetler nedeniyle emisyon oluşur.

Bu ayrım SBTi açısından önemlidir; çünkü bilimsel tabanlı hedef oluşturulurken şirketin yalnızca kendi tesislerindeki emisyonları değil, belirli koşullarda değer zincirindeki önemli emisyon kaynaklarını da hedef kapsamına alması gerekir.

SBTi'de Scope 1, Scope 2 ve Scope 3 Neden Önemlidir?

SBTi hedeflerinin temelinde şirketin sera gazı envanteri bulunur.

Bu nedenle Scope 1, Scope 2 ve Scope 3 emisyonlarının doğru belirlenmesi kritik öneme sahiptir.

Scope 1

Şirketin sahip olduğu veya kontrol ettiği kaynaklardan ortaya çıkan doğrudan emisyonları kapsar.

Örneğin:

• doğalgaz kazanları,
• şirket araçlarının yakıt tüketimi,
• jeneratörler,
• bazı proses emisyonları,
• soğutucu gaz kaçakları.

Scope 2

Şirketin satın aldığı elektrik, buhar, ısı veya soğutmadan kaynaklanan enerji dolaylı emisyonlarını kapsar.

Özellikle elektrik yoğun üretim tesislerinde Scope 2 emisyonları karbon ayak izinin önemli bir bölümünü oluşturabilir.

Scope 3

Şirketin değer zincirindeki diğer dolaylı emisyonları kapsar.

Örneğin;

• satın alınan mal ve hizmetler,
• hammaddeler,
• lojistik,
• sermaye malları,
• atıklar,
• iş seyahatleri,
• çalışan ulaşımı,
• satılan ürünlerin kullanımı,
• ürünlerin kullanım ömrü sonu

Scope 3 içerisinde değerlendirilebilir.

Mevcut SBTi near-term kriterleri kapsamında, bir şirketin Scope 3 emisyonları toplam Scope 1, Scope 2 ve Scope 3 emisyonlarının %40 veya daha fazlasını oluşturuyorsa Scope 3 hedefi belirlenmesi gerekir. Mevcut near-term yaklaşımında hedefin Scope 3 emisyonlarının en az %67'sini kapsaması beklenmektedir.

Bu nedenle SBTi çalışmasına başlamadan önce yalnızca Scope 1 ve Scope 2'nin değil, Scope 3 envanterinin de yeterli olgunluğa ulaştırılması önemlidir.

SBTi Hedef Belirleme Süreci Nasıl İşler?

SBTi süreci yalnızca internet üzerinden bir hedef beyan etmekten oluşmaz.

Sağlıklı bir hazırlık süreci genel olarak aşağıdaki aşamaları içerir:

1. Sera Gazı Envanteri Oluşturulur

Öncelikle şirketin Scope 1, Scope 2 ve Scope 3 emisyon kaynakları belirlenir.

Organizasyonel sınırlar, raporlama sınırları, emisyon faktörleri ve faaliyet verileri kontrol edilir.

2. Baz Yıl Belirlenir

Şirketin emisyon performansının karşılaştırılacağı baz yıl belirlenir.

Baz yıl verisinin güvenilir olması önemlidir; çünkü gelecekteki azaltım performansı bu seviyeye göre takip edilir.

3. Uygun SBTi Metodolojisi Seçilir

Her şirket için aynı hedef yöntemi kullanılmayabilir.

Şirketin sektörü, büyüklüğü ve faaliyet yapısına bağlı olarak genel kurumsal yöntemler veya sektöre özel SBTi kriterleri ve dekarbonizasyon yolları kullanılabilir.

Çimento, çelik, deniz taşımacılığı ve finans gibi bazı sektörler için özel kaynaklar bulunmaktadır.

4. Near-Term ve Gerekirse Net-Zero Hedefleri Oluşturulur

Şirketin emisyon envanterine ve uygulanabilir kriterlere göre hedef oranları, kapsamı ve hedef yılları belirlenir.

5. Scope 3 Gereklilikleri Kontrol Edilir

Scope 3'ün toplam emisyonlar içerisindeki ağırlığı belirlenir ve gerekiyorsa ayrı bir Scope 3 hedefi oluşturulur.

6. Hedefler Doğrulamaya Sunulur

Hazırlanan hedefler SBTi Services değerlendirmesine gönderilir.

Doğrulama sürecinde hedeflerin ilgili SBTi kriterlerini karşılayıp karşılamadığı incelenir.

7. Emisyon Azaltım Planı Uygulanır

Hedefin doğrulanması sürecin sonu değildir.

Enerji verimliliği, yenilenebilir enerji, elektrifikasyon, proses dönüşümü, düşük karbonlu hammaddeler, ürün tasarımı, lojistik optimizasyonu ve tedarikçi yönetimi gibi azaltım projelerinin uygulamaya alınması gerekir.

SBTi Hedefi ile Karbon Ayak İzi Arasındaki Fark Nedir?

Bu iki kavram birbirine bağlıdır ancak aynı değildir.

Karbon ayak izi hesaplaması, şirketin belirli bir dönemde ne kadar sera gazı emisyonuna neden olduğunu ortaya koyar.

SBTi ise bundan sonraki soruya cevap arar:

“Bu emisyonları iklim bilimiyle uyumlu olmak için ne kadar ve hangi hızda azaltmalıyız?”

Bu nedenle iyi bir sıralama genel olarak şöyledir:

Ölç → Hedef Belirle → Azalt → İzle → Güncelle

Önce kurumsal karbon ayak izi hesaplanır. Ardından bilimsel tabanlı hedef oluşturulur ve bu hedefi gerçekleştirecek dekarbonizasyon yol haritası hazırlanır.

SBTi ile Karbon Kredisi ve Offset Aynı Şey midir?

Hayır.

SBTi hedeflerinin temel mantığı şirketin kendi operasyonlarında ve değer zincirinde gerçek emisyon azaltımı gerçekleştirmesidir.

Karbon kredisi satın alınması, near-term bilimsel tabanlı hedeflerin gerçekleştirilmesi için şirketin yapması gereken emisyon azaltımının yerine kullanılamaz.

Net-zero yaklaşımında da önce derin dekarbonizasyon gerçekleştirilir. Net sıfır hedefine ulaşıldığında azaltılması mümkün olmayan sınırlı artık emisyonların nötralizasyonu gündeme gelir.

Bu ayrım, SBTi yaklaşımının en önemli noktalarından biridir:

Öncelik telafi etmek değil, emisyonu kaynağında azaltmaktır.

FLAG Hedefi Nedir?

Tarım, ormancılık ve arazi kullanımıyla ilişkili işletmeler için SBTi içerisinde ayrı bir alan bulunmaktadır:

FLAG – Forest, Land and Agriculture.

Ormancılık, kağıt, tarımsal üretim, hayvansal üretim, gıda ve içecek işleme ve bazı diğer arazi yoğun sektörlerde faaliyet gösteren şirketler için FLAG hedefleri gerekebilir.

Ayrıca farklı bir sektörde faaliyet gösterse bile FLAG bağlantılı emisyonları toplam Scope 1, Scope 2 ve Scope 3 emisyonlarının %20 veya daha fazlasını oluşturan şirketlerin ayrı FLAG hedefi oluşturması gerekebilir.

Bu nedenle özellikle gıda, tarım, perakende, kağıt ve orman ürünleri sektörlerinde standart bir SBTi hesabına başlamadan önce FLAG gereklilikleri ayrıca kontrol edilmelidir.

SBTi Corporate Net-Zero Standard V2.0 Nedir?

SBTi açısından 2026 yılının en önemli gelişmelerinden biri Corporate Net-Zero Standard Version 2.0'ın Haziran 2026'da yayımlanmasıdır.

Yeni standart yalnızca hedef belirlemeye değil; hedeflerin uygulanmasına, şirket yönetimine entegrasyonuna, ilerlemenin izlenmesine ve gerçek dünya emisyon azaltımlarının gerçekleştirilmesine daha fazla odaklanmaktadır.

Ancak burada önemli bir geçiş dönemi bulunmaktadır.

2026 yılı boyunca hedef doğrulamalarında Corporate Net-Zero Standard V1.3.1 geçerli çerçeve olmaya devam etmektedir.

Corporate Net-Zero Standard V2.0 kapsamında hedef doğrulaması 1 Şubat 2027'den itibaren başlayacaktır. V1.3.1 ise 31 Ocak 2028'e kadar yeni hedef başvurularında kullanılabilecek; 1 Şubat 2028'den itibaren yeni başvuruların V2.0 ile uyumlu olması gerekecektir.

Bu nedenle 2026 yılında SBTi hedefi geliştiren bir şirketin “V2 çıktı, mevcut çalışmayı bekletelim” yaklaşımına gitmesi gerekmemektedir. SBTi de şirketlerin mevcut V1.3.1 çerçevesiyle hedef geliştirmeye devam etmesini önermektedir.

SBTi Hedefleri Bir Kez Belirlenip Bırakılır mı?

Hayır.

Bilim, metodolojiler, şirket yapısı ve emisyon profilleri zaman içerisinde değişebilir.

Mevcut SBTi kriterleri kapsamında şirketlerin doğrulanmış hedeflerini en az beş yılda bir gözden geçirmeleri gerekir. Gerektiğinde hedeflerin güncellenmesi ve yeniden doğrulanması istenir.

Bu nedenle SBTi, bir defalık bir sertifikasyon projesi gibi düşünülmemelidir.

Şirketin hedeflerini, emisyon performansını ve dekarbonizasyon planını düzenli biçimde yönetmesini gerektiren uzun dönemli bir süreçtir.

Türkiye'deki Şirketler İçin SBTi Neden Önemlidir?

SBTi Türkiye'deki şirketler açısından yasal bir karbon azaltım zorunluluğu değildir. Bununla birlikte özellikle uluslararası değer zincirlerinde faaliyet gösteren işletmeler açısından stratejik önemi giderek artmaktadır.

İhracat yapan, global markalara üretim gerçekleştiren veya uluslararası finansman ve yatırım süreçlerinde bulunan şirketler müşterilerinden giderek daha ayrıntılı iklim ve emisyon verisi talepleriyle karşılaşabilmektedir.

Büyük şirketlerin kendi Scope 3 hedeflerini gerçekleştirebilmesi için tedarikçilerinin emisyonlarının da azalması gerekir.

Bu nedenle Türkiye'deki bir üretici yalnızca kendi sürdürülebilirlik hedefleri nedeniyle değil, uluslararası müşterisinin değer zinciri hedefleri nedeniyle de karbon ayak izi hesaplama ve bilimsel tabanlı hedef oluşturma ihtiyacıyla karşılaşabilir.

Özellikle enerji yoğun ve ihracat odaklı işletmeler açısından SBTi çalışmasının;

• kurumsal karbon ayak izi,
• enerji dönüşümü,
• yenilenebilir enerji yatırımları,
• tedarikçi yönetimi,
• Scope 3 hesaplamaları,
• düşük karbonlu üretim,
• dekarbonizasyon yatırımları

ile birlikte değerlendirilmesi daha doğru sonuç verir.

SBTi, CDP, TSRS ve SKDM Aynı Şey midir?

Hayır. Bu kavramlar birbiriyle ilişkili olabilir ancak farklı amaçlara hizmet eder.

SBTi, şirketin emisyon azaltım hedefinin iklim bilimiyle uyumlu biçimde oluşturulmasına odaklanır.

CDP, şirketin iklim ve diğer çevresel konulardaki verilerini, risklerini, hedeflerini ve yönetim yaklaşımını açıklamasına yönelik bir çevresel beyan sistemidir.

TSRS, Türkiye'deki sürdürülebilirlik açıklamalarına ilişkin raporlama standartlarıdır.

SKDM/CBAM ise Avrupa Birliği'nin belirli ithal ürünlerin gömülü emisyonlarına yönelik karbon düzenleme mekanizmasıdır.

Dolayısıyla bir şirketin SBTi tarafından doğrulanmış hedefe sahip olması, otomatik olarak CDP, TSRS veya SKDM yükümlülüklerini yerine getirdiği anlamına gelmez.

Ancak iyi kurulmuş karbon muhasebesi ve sürdürülebilirlik veri altyapısı, bu çalışmaların tamamında kullanılabilecek ortak bir temel oluşturabilir.

SBTi Danışmanlığı Neleri Kapsar?

Nitelikli bir SBTi danışmanlığı, şirket adına yalnızca bir başvuru formu doldurulmasından ibaret olmamalıdır.

Çalışmanın temelinde şirketin gerçek emisyon yapısının anlaşılması bulunmalıdır.

SBTi hazırlık sürecinde genel olarak;

• kurumsal karbon ayak izinin kontrol edilmesi,
• Scope 1, Scope 2 ve Scope 3 envanterinin değerlendirilmesi,
• SBTi uygunluk ve kapsam analizinin yapılması,
• baz yılın belirlenmesi,
• ilgili sektör rehberlerinin incelenmesi,
• FLAG gerekliliklerinin değerlendirilmesi,
• uygun hedef belirleme yönteminin seçilmesi,
• near-term hedeflerin geliştirilmesi,
• net-zero hedef senaryolarının değerlendirilmesi,
• SBTi başvuru verilerinin hazırlanması,
• dekarbonizasyon yol haritasının oluşturulması,
• hedef gerçekleşmelerinin izlenmesine yönelik KPI'ların belirlenmesi

gibi çalışmalar birlikte ele alınmalıdır.

Amaç yalnızca “SBTi onaylı hedefimiz var” diyebilmek değil; hedefin arkasında gerçekçi ve uygulanabilir bir emisyon azaltım programı oluşturabilmektir.

Climeteo ile SBTi ve Bilimsel Tabanlı Hedef Çalışmaları

Climeteo Ar-Ge ve Danışmanlık olarak SBTi (Science Based Targets initiative) ve bilimsel tabanlı hedef çalışmalarını kurumsal karbon yönetiminin devamı olarak ele alıyoruz.

Bir şirketin bilimsel tabanlı hedef belirleyebilmesi için önce emisyonlarının nereden kaynaklandığını doğru anlaması gerekir.

Bu nedenle süreci;

karbon ayak izi → Scope analizi → hedef modelleme → dekarbonizasyon senaryoları → SBTi hazırlığı → performans takibi

şeklinde bütüncül olarak değerlendiriyoruz.

Şirketinizin mevcut sera gazı envanterini, sektörel yapısını ve azaltım potansiyelini analiz ederek SBTi kriterlerine uygun hedeflerin geliştirilmesi ve bu hedefleri destekleyecek emisyon azaltım yol haritasının oluşturulması konusunda destek sağlıyoruz.

Çünkü bilimsel tabanlı hedef oluşturmanın amacı yalnızca geleceğe yönelik bir yüzde açıklamak değildir.

Asıl amaç;

“Şirketimizin net sıfır ekonomisine geçiş için bugün hangi değişiklikleri yapması gerekiyor?”

sorusuna ölçülebilir ve bilimsel olarak temellendirilmiş bir cevap verebilmektir.

SBTi Hakkında Sık Sorulan Sorular

SBTi ne demek?

SBTi, Science Based Targets initiative ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçede Bilimsel Tabanlı Hedefler Girişimi olarak kullanılmaktadır. Şirketlerin sera gazı azaltım hedeflerini iklim bilimiyle uyumlu biçimde oluşturmasına yönelik standartlar ve yöntemler geliştirir.

SBTi zorunlu mudur?

SBTi genel anlamda şirketlere kanunla getirilmiş zorunlu bir raporlama veya hedef sistemi değildir. Bununla birlikte yatırımcılar, müşteriler veya global tedarik zincirleri şirketlerden bilimsel tabanlı hedef oluşturmasını talep edebilir.

SBTi sertifikası nedir?

“SBTi sertifikası” ifadesi günlük kullanımda görülse de teknik olarak süreç şirket hedeflerinin SBTi kriterlerine göre doğrulanmasıdır. SBTi Services şirketin tamamını sürdürülebilir veya karbon nötr olarak sertifikalandırmaz; sunulan iklim hedeflerinin geçerli kriterlerle uyumunu değerlendirir.

SBTi hedefi belirlemek için karbon ayak izi hesaplanmalı mı?

Evet. Bilimsel tabanlı hedef oluşturmanın temel girdilerinden biri şirketin sera gazı envanteridir. Scope 1, Scope 2 ve Scope 3 emisyonlarının yeterli doğrulukta belirlenmesi hedef sınırlarının ve azaltım oranlarının doğru oluşturulması açısından önemlidir.

SBTi ile net-zero aynı şey midir?

Hayır. SBTi, bilimsel tabanlı hedeflerin oluşturulmasına yönelik standart sistemidir. Net-zero ise SBTi içerisinde ele alınabilen uzun vadeli hedef türlerinden biridir. Şirketler near-term hedeflerin yanı sıra SBTi Corporate Net-Zero Standard doğrultusunda net-zero hedefleri de geliştirebilir.

SBTi hedeflerinde karbon kredisi kullanılabilir mi?

Karbon kredileri şirketin kendi değer zincirinde gerçekleştirmesi gereken near-term emisyon azaltımlarının yerine kullanılamaz. SBTi yaklaşımında öncelik gerçek ve derin emisyon azaltımıdır. Net-zero noktasında kalan sınırlı artık emisyonların uygun karbon giderimleriyle nötralizasyonu ayrı olarak ele alınır.

SBTi hedefi kaç yıl geçerlidir?

SBTi hedefleri süresiz olarak belirlenip bırakılmaz. Mevcut SBTi kriterlerine göre doğrulanmış hedeflerin en az beş yılda bir gözden geçirilmesi, gerektiğinde güncellenmesi ve yeniden doğrulanması gerekir.

Hangi şirketler SBTi hedefi belirleyebilir?

Farklı büyüklük ve sektörlerdeki şirketler SBTi çerçevesinde hedef geliştirebilir. Bununla birlikte şirketin büyüklüğüne, sektörüne ve faaliyet yapısına göre kullanılacak standart, kriter ve hedef belirleme yöntemleri değişebilir. Bazı yüksek emisyonlu sektörler için özel sektörel rehberlerin kullanılması gerekir.